„Jane Eyre” Charlotte Brontë + moja opinia o filmie

 Jak to możliwe, że dziewczyna taka jak ja, czyli zakochana w „Przeminęło z wiatrem”, „Wichrowych wzgórzach” i „Annie Kareninie” nigdy nie czytała, czy nawet oglądała „Jane Eyre”? Jakim cudem ja się ciągle mijałam z tą książką? Kiedy kilka miesięcy temu trafiłam na nią na stacji benzynowej w cenie 6,99 (?!) porwałam ją z szybkością światła i pobiegłam do kasy, żeby nikt się nie rozmyślił i nie zawołał, że ta cena to tylko żart. W podobny sposób kupiłam w supermarkecie „Niebezpieczne związki”, „Perswazje” i „Opactwo Northanger”. Z jednej strony cieszę się, że zdobyłam je za prawie darmo ( 5 zł. za książkę?!), ale z drugiej zastanawiam, czy to nie ujma dla klasyki literatury światowej leżeć sobie w koszu na wyprzedaży obok sponiewieranych klapek za 1,99 zł. Pomijając długą drogę jaką przebyłam do momentu przeczytania „Dziwnych losów Jane Eyre” (dziwnych? raczej niezwykłych, zaskakujących, wyjątkowych) w te wakacje nad urokliwą rzeką Pilicą na drewnianym mostku w cieniu drzew pochłonęłam żarłocznie piękne słowo pisane stworzone przez Charlotte Brontë.

Jakże mi było brak tego bogatego słownictwa, wyjątkowego stylu i wspaniałej atmosfery jaką można spotkać tylko w klasyce. Czytając taką książką można się nią rozkoszować i zapominać w świecie, który dawno minął. Nie od dziś wiem, że siostry  Brontë to utalentowane pisarki, jednak moją ulubienicą była bez wątpienia Emily Jane („Wichrowe wzgórza” gdyby ktoś, nie daj Boże, nie wiedział). Po niezwykle przyjemnej lekturze „Jane Eyre” muszę przyznać, że Charlotte podobnie jak jej siostra też skradła mi serce.

Jane Eyre od początku nie miała łatwego życia. Sierota wychowywana przez surową ciotkę dorasta we wpajanym jej przeświadczeniu, że jest gorsza od dzieci pani Reed i swoją osobą ukazuje same wady i wrodzoną słabość charakteru. Odesłana  do szkoły z internatem, gdzie uległość wymusza się karami cielesnymi i często psychicznym terrorem, poznaje pierwszą osobę w życiu, na której jej zależy. Po raz pierwszy również zaznaje szczęścia przyjaźni i goryczy straty. Po ukończonej szkole zostaje guwernantką w majątku ziemskim Thornfield Hall, gdzie uczy wychowankę pana Edwarda Rochestera. Mimo początkowej surowości Edward zwraca coraz większą uwagę na Jane. Długie rozmowy i pokrewieństwo dusz sprawia, że rodzi się między nimi uczucie. W momencie, w którym spodziewamy się sformułowania „I żyli długo i szczęśliwie” okazuje się, że pan Rochester i jego Thornfield Hall  skrywają straszliwą tajemnicę. Jane Eyre stanie przed najtrudniejszym w swoim życiu wyborem …

Jane Eyre to jedna z tych bohaterek literackich, o których nie da się zapomnieć. Lubię ją i podziwiam. Wyczuwam między nami pewne podobieństwa, dzielimy taką samą chęć życia, czasami tłumioną niecierpliwość i po prostu pasję. Jednak dzieli nas przepaść obyczajowa. Ona kiedy miała do wyboru przyjemność i szczęście wybrała niepewność losu i życie zgodne z zasadami jej świata. Nie sądzę, żebym okazała tyle odwagi i siły.

Charlotte  Brontë to podobnie jak jej siostra Emily artystka słowa pisanego. Piękne, bogate słownictwo, które chłonie się całą sobą składa się całościowo na piękny język i styl. Atmosfera i napięcie budowane jest bardzo przemyślanie, co z kolei wręcz zmusza do przerzucania następnych stron. Jak już wspomniałam – tylko klasyka oferuje taką ucztę czytelnikowi. Współczesne książki (tak promowane w mediach i wśród tej naiwnej części blogosfery) skupiają się na filmowej wręcz akcji, sztampowych postaciach, a jeśli jest mowa o miłości to najpierw budowane jest napięcie seksualne, a później rozładowywane w dość prymitywny sposób. Tylko prawdziwie utalentowany pisarz potrafi pisać o rodzącej się miłości na poziomie dusz, dopasowywaniu się i starciu charakterów. Sfera cielesna jest dość łatwa do opisania, pisarze robią to lepiej lub gorzej, ale ta nieuchwytna nuta zakochiwania się w sobie jest możliwa do opisania tylko przez najlepszych.

  

Jane Eyre  2011

reżyseria –  Cary Fukunaga

scenariusz – Moira Buffini

produkcja – Wielka Brytania 

gatunek – melodramat

muzyka – Dario Marianelli

moja ocena – 8/10

 

Jeśli chodzi o ekranizacje powieści (które są dość liczne) obejrzałam jedynie tą najnowszą. Oczywiście w planach mam co najmniej dwie – film z roku 1996 i miniserial BBC z roku 2006. To właśnie serial jest najbardziej zachwalany przez wielbicieli książki, ale mi szczerze mówiąc nie przypadły do gustu zdjęcia głównych bohaterów. Delikatna i naturalna Mia Wasikowska, która zachwyciła mnie jako burtonowska Alicja w Krainie Czarów od początku wydawała mi się od strony fizycznej idealną Jane. Mia odróżnia się na tle hollywodzkich blondynek o idealnych wymiarach i pustych spojrzeniach. Jej oczy ukazują inteligencję, upór i pewnego rodzaju smutek. Twarz nie jest klasycznie piękna, ale wyjątkowa, ładna i oryginalna. Urodzona Jane Eyre. Nie zgadzam się z zarzutami komentujących na filmwebie, że książkowa Jane była brzydka i aktorka ją grająca też powinna taka być. W wersji książkowej panna Eyre uważała się za brzydką na tle wysoko urodzonych i dobrze ubranych panien. Ludzie, którzy ją poznawali bliżej dostrzegali w niej urodę. Nie typową i klasyczną, ale właśnie inną niż wszystkie.

Rozpisałam się na temat wyglądu…a co z grą? No cóż, tu już troszeczkę gorzej. Mia Wasikowska jest z rodzaju tych kobiet, które są wiotkie, zamknięte w sobie i nie lubią okazywać uczuć. To wszystko przelała w swoją Jane. Książkowa panna Eyre to osóbka pełna pasji, którą oczywiście tłumi pod dobrymi manierami, ale kiedy nikt nie widzi biegnie do okna jak mała zniecierpliwiona dziewczynka, wyglądając, czy pan Rochester już wrócił do domu i w czyim towarzystwie. Tupie nóżką i to niejednokrotnie. Boi się tajemnicy   Thornfield Hall, co jej nie przeszkadza chodzić po nim w nocy i ratować swojego pracodawcę z opałów. Filmowa Jane robi prawie wszystko za wolno, po długim przemyśleniu i nie widać w niej tej pełnej temperamentu walki, którą toczy w sobie bohaterka. Mimo wszystko uważam, że Mia Wasikowska była dobrym wyborem reżysera. Jej Jane jest inna niż moja, ale to nie znaczy gorsza. Może ona ją po prostu widziała inaczej?

 Edward Rochester w wykonaniu Michaela Fassbender’a bardzo mi się podobał. Początkowo surowy o chmurnym spojrzeniu, dyskretnie wodzący wzrokiem za Jane, wściekły z powodu niesprawiedliwości losu jaka go dopadła, błagający Jane o przebaczenie, czy w końcu złamany życiem – w każdym calu był wiarygodny. Nie do końca przystojny, ale też nie brzydki. Opanowany, ale też nieprzewidywalny. Wybuchający gniewem i patrzący z uczuciem na Jane. Moim zdaniem – idealny pan Rochester.

Jeśli chodzi o resztę obsady – oczywiście zachwyciła mnie Judi Dench jako pani Fairfax. Dokładnie taką ją sobie wyobrażałam podczas czytania książki. Bardzo podobały mi się dziecięce aktorki grające małą Jane i jej przyjaciółkę Helen. Ważne dla fabuły dzieciństwo głównej bohaterki nie zostało potraktowane powierzchownie, z czego się bardzo cieszę. Ucieszyłam się widokiem Holliday Grainger jako Diany Rivers. Młodziutka aktorka, która mi się bardzo podobała w roli Lukrecji Borgii w serialu „The Borgias” była miłą niespodzianką (poza tym dowiedziałam się, że będzie grała Estellę w najnowszej ekranizacji „Wielkich nadziei” !). Z kolei drażniła mnie na ekranie Imogen Poots jako panna Ingram i Tamzin Merchant w roli Mary Rivers. Co do tej drugiej może jestem po prostu uprzedzona, po tym jak zagrała postać Katarzyny Howard w serialu „The Tudors”, ale i tak to nie zmienia faktu, że postać Mary nie potrzebuje głupiutkich (w zamierzeniu słodkich) minek zniecierpliwionej pensjonariuszki. Jeśli chodzi o książkową wersję panny Ingram to była posągowa piękność o czarnych włosach, śniadej cerze i wielkim temperamencie. Władczość tej postaci, jej pycha i zarozumiałość przy wielkiej urodzie była wspaniałym kontrastem do postaci Jane. Pan Rochester dokonał wyboru między tymi kobietami, więc postać panny Ingram powinna być bardziej wyrazista. Nie wystarczy naturalnej blondynki przefarbować na czarno, żeby z niej zrobić pannę Ingram, a wydaje mi się, że w przypadku tej postaci przygotowania do roli oparły się tylko na tej czynności.

Kadry, zdjęcia, atmosfera filmu są bajkowe. W pełni oddają mrok Thornfield Hall, piękno i surowość angielskiego krajobrazu. Jeśli chodzi o muzykę to nie przychodzi mi na myśl inne określenie jak idealna. Mój ulubiony utwór z soundtracku to „Awaken”, który możecie odsłuchać poniżej.

Podsumowując – zakochałam się w książce i spodobał mi się film. Nie jest idealny, ale mało mu brakuje. Polecam wszystkim „Jane Eyre”, której losy zachwycają czytelników od ponad stu sześćdziesięciu lat.

Advertisements

29 thoughts on “„Jane Eyre” Charlotte Brontë + moja opinia o filmie

  1. Nawet nie zdawałam sobie sprawy, że mam na półce tak skarb. Kupiłam książkę dosyć dawno, ładnie wydaną przez Świat Książki, ale do dziś stoi nietknięta. Chyba mnie zmoblizowałaś, a film obejrzę w najbliższy weekend. Ciekawe czy i mnie tak zachwyci Jane…:)?

  2. Nawet nie wiesz jak Ci zazdroszczę, że już widziałaś najnowszą „Jane Eyre”! Ja czekam na polską premierę kinową (niestety, dopiero w październiku). Soundtracku już słucham namiętnie, uwielbiam kompozycje Marianellego.
    Co do książki- uwielbiam. Z sióstr Bronte zdecydowanie bardziej wolę pisarstwo Charlotte (chociaż nie miałam jeszcze styczności z Anną). Historia Jane jest po prostu piękna, ma się ochotę wracać do niej co jakiś czas.
    A miniserial z 2006 gorąco Ci polecam- jak dla mnie ekranizacja niemalże idealna. Chyba jedna z moich ulubionych produkcji BBC, obok „Północy Południa”. Toby Stephens i Ruth Wilson to dla mnie idealny pan Rochester i Jane 😉 Czaję się na dvd, może wkrótce trafi do mojej kolekcji.
    Pozdrawiam serdecznie!

    • Ja też właśnie czaję się na DVD z serialem BBC o Jane Eyre 😉 Jestem w dobrym położeniu jeśli chodzi o ocenianie najnowszego filmu, że nie mam porównania do innych ekranizacji. Bardzo mi się to podoba, ale zamierzam w najbliższej przyszłości szybko ten fakt zmienić 😉 Jeśli chodzi o siostry Brontë to uwielbiam je wszystkie, ale i tak najbardziej Emily i jej „Wichrowe wzgórza”, które też niedługo będą miały nową ekranizację… aż mnie naszła ochota, żeby je przeczytac jeszcze raz! Chyba po raz dziesiąty ;]

      Pozdrawiam również 🙂

  3. Arsenka, obejrzyj serial koniecznie. Ja też jak zobaczyłam aktorkę grającą Jane, byłam przerażona (z wyglądu mi zupełnie nie pasowała) – ale jak ona grała! Jane z krwi i kości po prostu. No i wszystkie wątki były porządnie rozwinięte, a nie poskracane, żeby upchać w 2 godziny. Cieszę się jednak przede wszystkim, że wreszcie przeczytałaś książkę i że Cię zachwyciła tak samo, jak mnie 🙂

    • To wszystko dzięki Tobie, bo mi o tym przypomniałaś swoim wpisem! Dziękuję! 🙂 Właśnie szukam DVD z serialem z 2006 roku i muszę obejrzeć, bo skoro polecasz to na pewno będzie mi się podobać 🙂

  4. Prawda, że wspaniała ta Jane? Książkę czytałam juz pewnie z kilkanaście razy (pierwszy jako młode dziewczę) i uwielbiam ją ciągle tak samo. Także cieszę się, że podzielasz mój zachwyt. Siostry Bronte zdecydowanie rządzą!!!
    Co do filmu , to leży u mnie i czeka. Mi aktorka z serialu BBC też sie nie podoba, ale sam serial jest naprawdę dobry, bo w filmie zawsze będzie czegoś brakowało, w końcu to tylko max 2h, a powieśc jest raczej z tych bardziej opasłych. Mia mi tez pasuje, właśnie urodą, bo dla mnie Jane zawsze była drobną, eteryczną blondynką. Ale pod tym wyglądem, kryje się niezłomny charakter, więc szkoda, że Wasikowska rady nie dała. Zresztą obejrzę to sie przekonam:) Pozdrawiam:)

  5. Ja czytałam tylko Emily, pozostałe siostry są u mnie do nadrobienia. I spodobało mi się jak piszesz o jednym z bohaterów: „Opanowany, ale też nieprzewidywalny. Wybuchający gniewem i patrzący z uczuciem…” Też lubię takich mężczyzn 🙂 szczególnie jeśli częściej patrzy z uczuciem 😉

    • Jak takich mężczyzn nie lubić? 😉 Po prostu się nie da!
      Nadrabiaj koniecznie, myślę, że Ci się spodoba twórczość każdej z sióstr Bronte.

  6. I teraz wiem, że pora nadrobić zaległości filmowe 😉 „Dziwne losy” czytałam mając lat jedenaście bodajże, jeśli nie mniej nawet – na wakacjach w Zakopanem, gdzie zatargałam książkę, mimo rozlatujących się stron, które uparcie sfruwały na podłogę. I dlatego może skojarzenia z lektury mam jeszcze bardziej klimatyczne, bo i otoczenie było interesujące (no i trafiłam z doborem lektury, akurat potwornie padało cały wyjazd). Teraz odczytuję je już nieco inaczej, w końcu i doświadczenie literackie mam nieco większe, ale fascynacja pozostała…

  7. Wiesz, czytam Twój wpis i całkowicie się z Tobą zgadzam. Względem klasyki. Piszesz o bogatym słownictwie, wyjątkowym stylu i wspaniałej atmosferze… No właśnie gdzie się to wszystko podziało? Ja mam nieustanne wrażenie, że w dzisiejszej literaturze tych wszystkich rzeczy, tak ważnych i tak pięknych po prostu nie ma. Rozwiały się te piękne słowa na rzecz tanich opowiastek o wampirach. A jaka szkoda! Ja sama nie znam jeszcze Dziwnych losów Jane Eyre, ale jest to moim priorytetem i sama bardzo się wstydzę faktu, że ta lektura jeszcze przede mną. Swoimi słowami jedank upewniłaś mnie, że jest to powieść niezwykła i warta uwagi, tak więc obiecuję sobie, że niedługo nadrobię wszelkie zaległości 🙂

    Chciałam Ci również odpowiedzieć na komentarz zostawiony u mnie, dotyczący twórczości pani Burnett jak i naszych dziecięcych czytelniczych zamiłowań. Sama pamiętam jak bardzo poruszyła mnie historia Sary i jak bardzo chciałam się do niej upodobnić (uwierz, było to bardzo zabawne ;). Tyle wspomnień się z nią wiąże… Cieszę się, że podzielasz mój zachwyt nam tą wspaniałą i niezapomnianą lekturą 🙂 No i zachęcam do Tajemnicy, warto!

    Bardzo dziękuję Ci również za tak miłe słowa. Nawet nie wiesz jak wiele dla mnie znaczą! 🙂 Mam nadzieję, że będziemy miały jeszcze mnóstwo tematów do ciekawych dyskusji.
    Sama lecę teraz, zachęcona wpisem o tej kultowej pozycji, odkrywać pozostałe karty Twojego bloga i poznać trochę bliżej Twój czytelniczy gust 🙂

    Pozdrawiam ciepło!

    • Oczywiście ja też chciałam upodobnić się do Sary! Przebieranki i udoskonalanie swojej lalki opanowałam do dziecięcej perfekcji (czyli wyobraźnia dopowiedziała to, czego nie udało się zrobić ;).

      Zdecydowanie polecam Ci „Jane Eyre”, bo z tego, co zaobserwowałam na Twoim blogu – jest w Twoim guście i na pewno Ci się spodoba 🙂

      Dziękuję za odwiedziny, bardzo mi miło, że się odezwałaś. Trudno znaleźć pokrewne blogowe dusze 😉

      Pozdrawiam również 🙂

  8. Pod wstępem notatki mogłabym się podpisać rękami i nogami – nie mam pojęcia jak to się stało, że do dnia dzisiejszego nie czytałam jeszcze ani nie oglądałam „Jane Eyre”… Muszę to koniecznie nadrobić, tym bardziej, że co jakiś czas ktoś mi przypomina o tej książce i zawsze jest mi równo dziwnie z myślą -czemu tego jeszcze nie przeczytałam… 😉 Tym bardziej, że lubię takie klimaty.

  9. Jedyne, co do mnie przemawia z tamtej epoki to suknie. Po prostu urzekają, są absolutnie cudowne i autentycznie chciałabym je nosić (może z pominięciem gorsetu)!

    Arsenko, strasznie ciężka ta Twoja strona się zrobiła, czasem nie mogę jej załadować 😦

    • Też z wielką ochotą chodziłabym w takich sukniach. To była Moda przez wielkie M, to były materiały, szyk, klasa i elegancja 🙂

      Jeśli chodzi o powolne ładowanie strony to nie mam pojęcia dlaczego tak się dzieje 😦 Czyżby to wina wordpressu? Tobie też się tak robiło?

  10. Zgadzam się w pełni – język klasyki jest niepowtarzalny – niestety…
    Filmu nie znam, ale chętnie w wolnej chwili obejrzę. Czasami mam potrzebę „odpłynąć”…

  11. Widziałam raz „Jane Eyre” z Gainsbourgh i Hurtem, do dzisiaj mi się podoba – to był mój pierwszy i ostatni kontakt z tą historią. Jakoś do dzisiaj nie przeczytałam książki, ale któregoś dnia po prostu to nadrobię.

    Film z Mią i Michaelem wciąż przede mną, ale od dawna go wypatruję. Tym bardziej cieszy mnie Twój pozytywny odbiór podparty znajomością oryginału.

    Z sióstr Bronte czytałam jedynie „Wichrowe wzgórza”, a to były chwile pełne silnych emocji. Coś jest w literaturze tamtych czasów, że jak czytam infantylne dialogi współczesnych zakochanych to czasem niedobrze się człowiekowi robi.

    • „Coś jest w literaturze tamtych czasów, że jak czytam infantylne dialogi współczesnych zakochanych to czasem niedobrze się człowiekowi robi.”

      To magiczne „coś” to skupianie się na emocjach, uczuciach, duszy, bliskości. Współczesne sprowadzenie wszystkiego do fizyczności jest płytkie i po prostu nudzi. Mimo mijania lat, a nawet wieków jeśli utwór literacki skupia się głęboko na ludzkich uczuciach – zawsze będzie aktualny, bo te mimo zmian cywilizacyjnych nigdy się nie zmieniają 😉

  12. W muzyce się zakochałam, przekazuje wiele emocji. Jest piękna.
    Umiesz zachęcić do czytania, oglądania. W tym wypadku Oglądanie bardziej kusi. Chociażby ze względu na oprawę dźwiękową!

    • Ostatnio nawet rozmawiałyśmy o muzyce klasycznej i o tym, że wspaniale wyraża emocje w przeciwieństwie do większości współczesnej muzyki napędzanej mediami typu lady gaga 😉
      Cieszę się, że Ci się spodobała ;*

  13. „Jane Eyre” czeka już u mnie na przeczytanie. Wstyd przyznać, ale nie czytałam nic nie tylko sióstr Bronte, lecz także Jane Austen! Koniecznie muszę tę klasykę nadrobić. Dobrze, że mam ku temu sposobność.

    Pozdrawiam 🙂

  14. A ja widziałam film z 1943 roku i byłam zachwycona – jedna z lepszych ekranizacji (w ogóle, a nie tej książki) jakie oglądałam. pomijam, że filmy najczęściej do pięt nie dorastają oryginałom, a tu miłe zaskoczenie. Książkę rzecz jasna czytałam, bardzo smaczny kąsek. Dawno temu, wypadałoby odświeżyć pamięć 🙂

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s